4e IPCC-rapport: keihard ! :: iNSnet Duurzaamnieuws.nl

:: voorpagina

:: mvo

:: buitenland

:: nieuwsbrief

Nederland | beleid | 2007-02-11 | print | meer nieuws...

Bron: iNSnet

4e IPCC-rapport: keihard !

Het 4e IPCC-rapport (Intergovernmental Panel on Climate Change) is uit. Door de snel escalerende klimaatsituatie was daar meer dan ooit belangstelling voor, en dat is goed. Het is helaas wel ontzettend (maar mogelijk nog niet té) laat…

A. IMPACT

Milieubeweging overdonderd
Na decennia bijna vergeefs missiewerk van de milieubewegingen voor een vrijwel dove gemeente, leek het bedrijfsleven tijdens het jaarlijkse World Economic Forum in Davos ineens wél overtuigd van de noodzaak van harde actie voor het klimaat. Zij was dan ook ‘professioneel warmgemaakt’ door het drastisch veranderende klimaat zélf, door Al Gore en zijn klimaat-talenten in diens film “An Inconveniant Truth”, en door het keiharde klimaatrapport van de Engelse top-econoom sir Nicolas Stern. Het ondernemen van adequate actie voor het al decennia veranderende klimaat gaat namelijk héél veel geld kosten ! En elk jaar dat er geen grootscheepse actie wordt ondernomen, stijgen de kosten in razend tempo verder…

Kogel door de (bedrijfs)kerk
Daarmee vertelde Stern mij niets nieuws, want ik had u al een dik jaar geleden voorgerekend, dat het bedrag (volgens mij) nog groter zou zijn. Al meer dan 10 jaar geleden constateerde ik met mijn boerenverstand en wetenschappelijke achtergrond, dat het klimaat niet ‘even van slag was’. Want het week zódanig ver af van de ‘normale gang van zaken’ dat de menselijke invloed onmiskenbaar was. Dit heeft het bedrijfsleven, middels de honderden CEO’s die in Davos aanwezig waren, overtuigd. Het klimaatpanel van de VN is nu eindelijk ook zéér duidelijk, en spreekt over “algemeen aanvaarde verschijnselen, en een duidelijke menselijke invloed”. Dat laat géén ruimte meer voor ‘ontkennings-theorieen’, iets waar b.v. Bush en zijn olie-vriendjes graag mee schermden. Want:

Leugens
Een gangbare praktijk in (neo)conservatieve kringen is, dat je een drogreden of een leugen noemt, waarom je geen vooruitgang wilt boeken met iets. Het Witte Huis heeft altijd gezegd, dat de stappen die “Kyoto” vereist, zeker 5 miljoen banen in de VS kosten. En als tegenstanders dan komen met de (terechte) economische uitleg, dat het juist banen oplevert door innovatie en een dynamische arbeidsmarkt, dan zeg je dat dit net zo waar is als ‘die zogenaamde theorie van het broeikaseffect zelf’. Kortom, verdeel en heers. Maar wie twijfel zaait, kan weleens (letterlijk) stormen oogsten…

Nu onwillige politici nog
Want mocht u denken, dat politici in het algemeen een duidelijke visie hebben en uw algemeen (klimaat)belang dienen, dan komt u bedrogen uit. Op een enkele uitzondering na, is de politiek het meest halsstarrig in het drastisch aanpakken van dit zeer bedreigende klimaatomslag-fenomeen. En kunnen zij, terwijl burgers al tijdenlang overtuigd zijn van de noodzaak tot aanpak (80% voorstanders in polls bij Stand.nl en in het FD van januari) en nu ook het bedrijfsleven ‘om’ is, nog achterblijven ? O ja ze kunnen zeker tegenstribbelen, maar als iedereen ervan overtuigd is dat het nu ‘tijd voor actie is’, dan zijn slimme politici pragmatisch genoeg om méé te gaan. Of daar een duidelijke visie uit rolt is de vraag, maar daar zullen ‘wij’ ze vast en zeker aan herinneren…

B. GEEN VERTRAGING MEER, MAAR ACTIE !

Het is nu tijd om dóór te drukken
De geesten en de tijd is dus rijp om harde actie te plegen. Ik denk dat het nog nét niet te laat is, ook al heb ik ernstige twijfels over de mate van effect dat de komende jaren bereikt kan worden. Kijk b.v. naar de zeer slappe doelstellingen van de EU (-20% in 2020 is véél te weinig !), en naar de 1e effecten van het Kyoto-verdrag. Het IPCC zegt terecht (1e keer), dat de naweeen van de huidige emissies nog eeuwen effect zullen hebben op het klimaat. Dus moet er binnen enkele decennia 100% omslag plaatsvinden (een volledig duurzame economie) om de gevolgen enigszins binnen de perken te houden. Het kan, want alle technieken zijn beschikbaar, en het moet, want onze toekomst en die van onze (klein)kinderen staat op het spel.

Keiharde conclusie:
Demissionair minister Verdonk praat over ‘een sombere toekomst voor Nederland qua immigratie’, doelend op het generaal pardon. En daarmee geeft ze kristalhelder aan dat, net als veel andere conservatieve politici, zij niets begrijpt van immigratie en emigratie. Mensen vluchten, om duizenden redenen. Meestal existentiële redenen, vaak politieke. Maar qua vluchtelingen wordt het motto deze eeuw: “You ain’t seen nothing yet” (Dat is nog niets vergeleken bij… WA). Want wat in de vorige eeuw begon, zal deze eeuw ronduit afgrijselijke vormen aannemen: milieu-vluchtelingen. Het nieuwste IPCC-rapport schetst de contouren ervan duidelijk: er zullen, óók als ‘we’ direct actie ondernemen, grote klimaatveranderingen optreden. En die zullen enorme gevolgen hebben voor miljarden mensen, speciaal diegene die in kwetsbare gebieden (zoals Nederland) wonen. En het gros van de Nederlanders zal bij de honderden miljoenen vluchtelingen gaan horen, als we niet ‘alles op alles’ zetten, en broeikasgassen zeer sterk terugdringen (>90% in 25 jaar i.p.v. 20% in 15 jaar !).

Huidige weg: doodlopend !
150 jaar industriële revolutie en roofbouw plegen op deze aarde, is van enorme invloed op het fragiele evenwicht gebleken. De aarde is een ‘levend organisme’ met ettelijke biotopen, die allemaal middels warmte-distribuerende lucht- en zeestromingen met elkaar verbonden zijn. Deze zeer dynamische wereld wordt door een ongekend snelle opwarming van het klimaat in haar voortbestaan bedreigd. En er is maar één oplossing: stop die CO2-uitstoot (en andere broeikasgassen). En de enige manier om dat te doen, is een volledig duurzame samenleving te creeren, om onze ‘manier van leven’ te behouden. Elke andere vorm zal onze toekomst beeindigen !

Nieuwe (industriële) revolutie nodig !
Laat u niets wijsmaken: die volledig duurzame samenleving is NU al mogelijk. Alle technieken, alle mogelijkheden en materialen zijn er ! In stoffige lades opgeborgen, alleen door ‘believers’ toegepast danwel onaantrekkelijk of ongesubsidieerd, is het een kwestie van visie om dit om te zetten in een bruikbaar en makkelijk toepasbaar geheel. Qua kosten ? Zeker, het zal geld kosten: Stern rekende al voor, dat dit 5% van ons BBP kost. Maar ‘ons’ aardgas is over pakweg 20 jaar ook op, en wat dan ? Dan had u ook grote kosten gehad om alles te vervangen… Duurzaam moet de nieuwe industriële revolutie gaan heten, en daarmee dienen we alles m.b.t. fossiele energie definitief overboord te zetten. We moeten deze nieuwe eeuw snel starten met een levensvatbaar concept dat géén aanslag meer doet op deze fragiele aarde !

C. KEIHARDE CONCLUSIES:

1. Snapshot uit het IPCC-rapport:
In de vorige eeuw steeg de zeespiegel met hooguit een centimeter per jaar, in de periode van 1993-2003 is de snelheid verdubbeld. Het IPCC vind het nog niet duidelijk genoeg of er een versnelling opgetreden is. U kent mogelijk mijn ‘fasen-uitleg’, waarin het klimaat steeds over bepaalde ‘drempels’ heen komt en dan weer een nieuwe versnelling inzet. Ik dacht, dat fase 2 (de stijging van de zeespiegel gaat uiteindelijk naar decimeters per jaar) zich rond 2000 manifesteerde, en het IPCC constateert nu, dat dit al vanaf 1993 speelt. Ai, het gaat dus nóg harder ! En fase 3, waarin ongebreidelde verhitting plaatsvind, staat over 15-20 jaar voor de deur met zeespiegelrijzingen van (uiteindelijk) meters per jaar. Dat weten we uit geologische onderzoeken, die miljoenen jaren terug kunnen kijken. De natuur doet namelijk maar één ding anders dan vroeger: het snel groeiende tempo waarin het klimaat omslaat. Dat gebeurde vroeger in tien- en honderdduizenden jaren, en nu in 150 !

2. Snapshot uit het IPCC-rapport:
Ik waarschuw al jaren voor het zeer dreigend na-ijl-effect van onze huidige emissies. Emissies die nu plaatsvinden, gaan nog eeuwen door in het beïnvloeden van het klimaat. Het IPCC erkent dat nu ook onweerlegbaar, en geeft aan dat door de zeer trage reactie van oceanen en ijskappen de emissies uit het verleden daar nu nog doorwerken ! Zelfs als wij erin slagen, om de stijging van de concentratie van broeikasgassen zeer snel (binnen 1 of 2 decennia) geheel tot staan te brengen, dan zal de zeespiegelrijzing nog tot ver na het jaar 2300 doorgaan, en het verdwijnen van de Groenlandse ijskap (3 km dik !) wordt als onvermijdbaar gezien…

3. Snapshot uit het IPCC-rapport:
Het IPCC zegt, dat stromingspatronen gaan veranderen door het versterkte broeikas-effect. Dit is al langer een feit, daar Britse researchers in 2005 constateerden, dat de voor W-Europa zo belangrijke Warme Golfstroom verder in snelheid afgenomen is (op het moment van meten 30 % !). Deze stroming duikt in de poolstreken naar de diepte en warmt daar het uiterst temperatuur-stabiele diepzeewater op. Waarmee de stroming zelf ‘afgeknepen’ wordt (zelf-versterkend effect), en het in de oceaanbodem aanwezige methaan-hydraat (rottingsgas) geactiveerd wordt. Geschat wordt, dat in alle oceaanbodems duizenden miljarden kubieke meters methaangas opgeslagen ligt (methaan is hetzelfde als aardgas; 20 keer zo sterk broeikasgas !). Mocht dit gas dus steeds massaler vrijkomen, dan is het hek van de dam en loopt het klimaat volledig uit de klauwen. Dit proces is al bezig, en er zijn beelden van grote ontsnappingen…

4. Snapshot uit het IPCC-rapport:
Het IPCC constateert, dat de afkalving van zowel de Antartische- als de Arctische poolkap sterk toeneemt in de laatste jaren. Zij vissen in het duister omtrent de reden van dit niet verklaarbare verschijnsel. Ik heb net uitgelegd dat, met het intreden van fase 2 rond 1993, deze versnelling logisch en onontkoombaar is. Ook zien zij de zee-ijsbedekking steeds sneller afnemen, vroeger met 1% per 10 jaar, nu (het minimum, in de nazomer) al met 6-8% per 10 jaar ! Dit zal naar hun inschatting de Noordpool rond 2050 ijsarm, en nog wat decennia later geheel ijsvrij maken. De situatie rond de Zuidpool met haar landmassa is (nog) amper veranderd, maar ook daar nemen de ijsvrije stukken land sterk toe (die ijslagen zijn daar wel dun). Daar speelt overigens straks wel het (versterkend) effect van de albedo mee, de mate van instraling van de zon, die door donkere oppervlakken geabsorbeerd kan worden. Wordt daarmee een bepaalde grens overschreden, dan versterkt dat ook weer…

5. Snapshot uit het IPCC-rapport:
“De concentratie van CO2 in de atmosfeer steeg de afgelopen 10 jaar sneller dan ooit”, en is hoger dan de laatste 650.000 jaar ! (hoezo natuurlijke variatie in 150 jaar, heren critici). Tevens zegt het IPCC (en het KNMI) dat tropische gebieden meer dan gedacht bijdragen aan de methaan-emissies. Ik had u vorig jaar uitgelegd, dat dit door ontbossing, landbouw (met name rijst-teelt en veeteelt), versterkte verrotting van restanten oerwoud en het explosief groeiende aantal mensen komt. Ook van dit effect zal dus een sterkere invloed uitgaan, dan het IPCC eerst inschatte.

6. Snapshot uit het IPCC-rapport:
‘Veranderingen in temperatuur (record na record sneuvelt), ijsbedekking, groot-schalige veranderingen in neerslag, zoutgehalte v.d oceanen, windpatronen (zie de al 6 maanden heersende westenwinden) en extreem weer zoals droogte, hevige neerslag, hittegolven en de intensiteit van tropische cyclonen (Rita en Katrina) zijn onmiskenbaar’. Daarbij moet u zich het volgende realiseren: de laatste keer dat de poolgebieden zo werden opgewarmt als nu, veroorzaakte het massaal afsmelten van poolijs een zeespiegelrijzing van 4-6 meter (dag, laag-Nederland). En u weet nu, dat door het na-ijl-effect het klimaat pas bezig is met emissies te verwerken uit 1970 en/of 1980 van de vorige eeuw. Opgeteld bij de record-emissies die de laatste 10 jaar zijn geboekt, zal er dus nog ontzettend veel CO2 ‘verwerkt’ moeten waarvan we de resultaten pas over decennia zullen meten en zien !

D. ONS VOORTBESTAAN STAAT OP HET SPEL

Mijn conclusie:
Alleen als we zeer snel (<20 jaar), massaal (>90%) en definitief omschakelen naar een duurzame samenleving, zal er een leefbare toekomst overblijven voor onze (klein)kinderen. Met soms heftige plaatselijke klimaateffecten, maar mondiaal gezien beperkte (beheersbare) impact. Ik denk ook, dat het dan nog nét vermeden kan worden dat laag-Nederland onderloopt en er 13 miljoen milieu-vluchtelingen bijkomen (wie neemt ONS dan op, mevrouw Verdonk ?). Want nooit eerder vermeldde het IPCC-rapport zo’n sterke consensus en volstrekte duidelijkheid over de enorme dreiging, die ons als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangt.

Zelf doen
Alleen snelle en massale actie zal mogelijk nog kunnen voorkomen, dat het klimaat ‘op hol slaat’ en zijn eigen gang gaat, ongeacht wat wij doen. En ongeacht wat de politiek gaat doen, u kunt er zelf heel veel aan doen: rij minder auto, beweeg meer te voet en op de fiets (ook goed voor uw gewicht en figuur), neem spaarlampen, geen apparatuur stand-by laten staan, stook een graadje lager en trek een lekkere wame trui aan etc. Wat ook zeer helpt: koop uw energie ‘groen’ in. Neem groene stroom, compenseer de CO2 van uw gasverbruik en rij een energie-zuinige auto (1 op 25-30 is praktijk tegenwoordig). Koop zonnepanelen, een kleine windmolen die aan de schoorsteen kan, profiteer meer van de gratis zon. Zo bezuinigen kan makkelijk 30-40% schelen ! En meestal kost het weinig of niets meer…

Politieke actie
Dit in afwachting van de keihard nodige, en drastische (politieke) maatregelen, die onze leiders moeten gaan nemen. U hebt de toekomst van uw (klein)kinderen een beetje in eigen hand door uw eigen acties, maar zij moeten die volledig duurzame samenleving opzetten en vorm geven. Daarin zal waterstof een prominente rol krijgen als enige praktische vervanging van olie, benzine, diesel, aardgas, steenkool, uranium etc. Hiervoor moet een deels nieuwe infrastructuur aangelegd worden, en haast is geboden. Politici die de komende jaren blijven treuzelen, zetten hun eigen én uw toekomst op het spel en dienen direct weggestemd c.q. wegbetoogd te worden! Politici mogen géén spel (meer) spelen met uw zwaar bedreigde toekomst !

Resumé
Het ‘spelen’ met de toekomst van deze planeet kan maar één keer, want de keiharde conclusie uit het 4e IPCC-rapport is dat het gigantisch misgaat, als we niet direct massale actie ondernemen. Onze toekomst, onze manier van leven én ons overleven staat als nooit tevoren op het spel. Dit is de grootste bedreiging die de mensheid ooit in de ogen heeft moeten kijken. Op lokale schaal: Gerd Leers (burgemeester van Maastricht, en CDA’er !) zei het laatst kristalhelder en zeer beeldend: als er geen snelle en ingrijpende verbetering in klimaatpolitiek komt, moeten we NU AL ophouden met het investeren in laag-Nederland. Dat staat immers over pakweg 50 jaar dan toch meters onder water…

W. Aslander

Dhr. Aslander is analist bij www.wallstreetweb.nl, en hij schrijft deze artikelen exclusief voor www.insnet.org/nl op eigen titel. Hij is privé zeer geïnteresseerd in de immense problematiek rondom milieu en techniek. Hij ziet in diverse technische zaken waaronder waterstof als energiedrager DE oplossing voor de milieuproblemen van de 21e eeuw.

Noot: Dit artikel is een persoonlijke mening, en eventuele adviezen/ideeen hierin zijn vrijblijvend. Aan deze mening en de eventuele adviezen/ideeen kunnen geen enkel recht of plicht worden ontleend. Controleer of de inhoud voor u wel bruikbaar is, mocht u deze willen gebruiken.

:: Goed artikel? Doneer hier
:: Ga naar de voorpagina
:: Schrijf je in op de gratis nieuwsbrief
:: Post dit artikel op: